Elektrikte ikili anlaşma nedir, nasıl yapılır?

Elektrik faturalarında sık görülen "ikili anlaşma ile elektrik alan serbest tüketici" ifadesi, elektriği bölgedeki görevli tedarik şirketinden değil, kendi seçtiği bir tedarik şirketinden sözleşmeyle alan tüketiciyi anlatır. Bu yazıda ikili anlaşmanın ne olduğunu, kimlerin yapabileceğini ve sözleşme imzalamadan önce nelere bakılması gerektiğini anlatıyoruz.

İkili anlaşmanın tanımı

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 3. maddesi ikili anlaşmaları, gerçek ve tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan anlaşmalar olarak tanımlar.

Tüketici açısından ikili anlaşma, bir elektrik tedarik şirketiyle imzalanan ticari bir satış sözleşmesidir. Fiyat, süre, ödeme ve diğer koşullar tarafların arasında belirlenir.

Kimler ikili anlaşma yapabilir?

Serbest tüketiciler. 2026 yılında serbest tüketici limiti 500 kWh'tir (EPDK Kurul Kararı 14039). Yıllık tüketimi bu miktarın üzerinde olan her tüketici ikili anlaşma yapabilir. Ayrıntılar için serbest tüketici limiti rehberimize bakabilirsiniz.

İkili anlaşma yapmak zorunlu değildir. Ancak yıllık tüketimi 15.000 kWh'i aşan ticarethane ve sanayi aboneleri ikili anlaşma yapmazsa, 2026'da son kaynak tedarik tarifesinden faturalanır.

İkili anlaşmada ne değişir, ne değişmez?

Değişmeyenler:

• Şebeke, sayaç ve dağıtım şirketi aynı kalır. Arıza ve kesintilerde yine dağıtım şirketi sorumludur.
• Dağıtım bedeli ve vergiler herkes için aynıdır. Bu kalemler pazarlık konusu değildir.
• Elektrik kesintisiz gelmeye devam eder.

Değişenler:

• Enerjiyi satan ve faturayı kesen şirket.
• Aktif enerji bedeli: tedarikçiyle anlaştığınız fiyat modeline göre belirlenir.
• Sözleşme koşulları: süre, teminat, ödeme vadesi, fesih.

Fiyat modelleri

Tedarik şirketlerinin işletmelere sunduğu teklifler genellikle dört modelden birine dayanır:

Model	Nasıl işler	Dikkat edilecek nokta
Sabit fiyat	Birim fiyat sözleşme süresince sabittir	Piyasa düşerse fiyat aynı kalır
PTF endeksli	Fiyat piyasa takas fiyatına bağlı değişir	Çarpan veya ek bedel açıkça yazılmalı
Tarife indirimi	Ulusal tarife veya SKTT üzerinden indirim uygulanır	İndirimin hangi kalem üzerinden hesaplandığı
Hibrit	Tüketimin bir kısmı sabit, kalanı endeksli	Sabit payın oranı

Farklı modellerdeki teklifleri doğrudan kıyaslamak için hepsini aynı yıllık tüketim varsayımıyla tahmini yıllık maliyete çevirmek gerekir. Teklif karşılaştırma rehberimizde bu hesabın nasıl yapıldığını anlatıyoruz.

İkili anlaşma nasıl yapılır?

1. Tüketiminizi çıkarın. Son 12 aylık tüketiminiz, abone grubunuz ve bağlantı tipiniz (AG veya OG) teklif almak için gereken temel bilgilerdir. Bu bilgiler faturanızda yer alır.
2. Teklif toplayın. Tedarik şirketlerine doğrudan başvurabilirsiniz. Hangi şirketlerin tedarik lisansı olduğunu EPDK'nın listesinden görebilirsiniz.
3. Karşılaştırın. Tedarikçiden, mevcut tarifenizle önerilen birim bedeli yan yana gösteren fiyat karşılaştırma tablosunu isteyin. Bu tablo Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir.
4. Sözleşmeyi imzalayın. Genellikle imza sirküleri, vergi levhası ve tesisat numarası istenir.
5. Geçiş. Yeni tedarikçi gerekli kayıt işlemlerini yürütür. Geçiş fatura dönemi başında gerçekleşir; eski tedarikçi son dönem faturasını keser. Süreci tedarikçi değiştirme rehberimizde adım adım anlattık.

Sözleşmede kontrol edilecek maddeler

• Süre ve otomatik yenileme: Süre bitiminde bildirim yapılmazsa sözleşme kendiliğinden uzayabilir.
• Fesih bildirimi: Kaç gün önce, hangi yolla bildirim yapılması gerektiği.
• Erken fesih bedeli: Sözleşme bitmeden ayrılmanın maliyeti.
• Teminat: Nakit veya teminat mektubu, tutarı ve iade koşulu.
• Ödeme vadesi: Fatura kesim tarihinden itibaren kaç gün.
• Tüketim tolerans aralığı: Taahhüt edilen tüketimin ne kadar aşılabileceği veya altında kalınabileceği, dışına çıkılırsa uygulanacak bedel.
• Fiyat formülü: Endeksli tekliflerde PTF'ye eklenen pay veya çarpan, YEKDEM'in nasıl yansıtıldığı.

İkili anlaşma nasıl iptal edilir?

İkili anlaşma bir ticari sözleşme olduğundan iptal ve fesih koşulları sözleşmede yazar. Süre sonunda ayrılmak için sözleşmedeki bildirim süresine uymanız yeterlidir. Süre dolmadan ayrılmak ise çoğu sözleşmede erken fesih bedeline bağlanır. Bu bedeli, yeni teklifin sağlayacağı farkla karşılaştırarak karar verin.

Enerji Tedariği ile teklif almak

Enerji Tedariği'nde faturanızı yüklediğinizde tüketim profiliniz hazırlanır ve talebiniz lisansı incelenmiş tedarikçilere kimliğiniz gizli olarak iletilir. Gelen teklifler tahmini yıllık maliyetle aynı ölçekte gösterilir; teminat, vade, tolerans ve fesih koşulları ayrı ayrı listelenir. Sözleşmeden sonra yüklediğiniz faturalar sözleşmenizle karşılaştırılır. Elektrik kullanıcıları için ücretsizdir.

Kaynaklar

• 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, madde 3
• EPDK Kurul Kararı 14039, Resmî Gazete 23.12.2025, sayı 33116
• EPDK, Son Kaynak Tedarik Tarifesi ile ilgili bilinmesi gerekenler