PTF, SMF ve YEKDEM nedir? Endeksli elektrik fiyatını okumak

Bir tedarikçi size "PTF + YEKDEM üzerine yüzde X" ya da "PTF × 1,05" gibi bir teklif verdiğinde, faturanızın neye göre değişeceğini anlamak için üç kavramı bilmeniz gerekir: PTF, SMF ve YEKDEM.

PTF: piyasa takas fiyatı

Piyasa takas fiyatı (PTF), Enerji Piyasaları İşletme AŞ'nin (EPİAŞ) işlettiği gün öncesi piyasasında her saat için oluşan elektrik fiyatıdır. Üreticilerin satış ve tedarikçilerin alış teklifleri bir gün önceden eşleştirilir; her saat için tek bir fiyat ortaya çıkar. Birimi TL/MWh'tir.

PTF saatten saate ve günden güne değişir. Talebin yüksek, yenilenebilir üretimin düşük olduğu saatlerde yükselir; gece ve üretimin bol olduğu saatlerde düşer. Güncel ve geçmiş PTF değerleri EPİAŞ Şeffaflık Platformu'nda herkese açık olarak yayımlanır.

SMF: sistem marjinal fiyatı

Sistem marjinal fiyatı (SMF), gerçek zamanlı dengeleme için işletilen dengeleme güç piyasasında her saat için oluşan fiyattır. Gün öncesinde planlanan ile gerçekleşen üretim ve tüketim arasındaki farkların maliyetini yansıtır.

Tüketici tekliflerinde SMF'ye daha az rastlanır. Tedarikçiler, tüketiminiz öngörülenden çok saparsa oluşan dengesizlik maliyetini tolerans aralığı ve bunun dışındaki bedeller üzerinden sözleşmeye yansıtır. Bu nedenle tolerans maddesi fiyat kadar önemlidir.

YEKDEM

YEKDEM, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizmasının kısaltmasıdır. Mekanizma kapsamındaki yenilenebilir üretim tesislerine ödenen bedelin maliyeti, tedarikçiler aracılığıyla tüketicilere yansıtılır. Tekliflerde ve SKTT hesabında "YEKDEM birim maliyeti" olarak TL/MWh cinsinden yer alır ve aylık olarak değişir.

Faturanıza nasıl yansırlar?

Son kaynak tedarik tarifesinde: EPDK'ya göre aktif enerji bedeli, fatura dönemindeki PTF ortalaması ile YEKDEM birim maliyeti ortalamasının toplamının Kurulca belirlenen katsayıyla çarpılmasıyla bulunur. 2026 için katsayı mesken dışı tüketicilerde 1,0938'dir. Ayrıntı için SKTT rehberimize bakabilirsiniz.

PTF endeksli ikili anlaşmada: Formül sözleşmede yazar. Sık görülen yapılar şunlardır:

Formül tipi	Örnek yazım	Anlamı
Çarpanlı	(PTF + YEKDEM) × 1,04	Piyasa maliyetinin üzerine yüzde 4 pay
Ek bedelli	PTF + YEKDEM + 150 TL/MWh	Piyasa maliyetine sabit tutar eklenir
Saatlik veya aylık ortalama	Aylık ağırlıklı ortalama PTF	Hangi ortalamanın kullanıldığı fiyatı etkiler

Bu örnekler yalnızca yazım biçimini göstermek içindir; gerçek oran ve tutarlar tekliften teklife değişir.

Endeksli teklifi okurken sorulacak sorular

1. Hangi PTF? Saatlik tüketiminize göre ağırlıklı ortalama mı, aylık basit ortalama mı? Gündüz yoğun tüketen bir işletme için bu fark önemlidir.
2. YEKDEM dahil mi? Formülde YEKDEM ayrıca ekleniyor mu, yoksa çarpanın içinde mi?
3. Çarpan veya ek bedel ne kadar? Birden fazla teklifi karşılaştırırken asıl fark bu paydadır.
4. Tolerans dışında ne olur? Tüketiminiz taahhüdün dışına çıkarsa hangi fiyat uygulanır?
5. Tahmini yıllık maliyet ne? Endeksli teklifleri sabit fiyatlı tekliflerle karşılaştırmanın yolu, hepsini aynı tüketim ve aynı PTF varsayımıyla yıllık maliyete çevirmektir.

Sabit mi, endeksli mi?

Sabit fiyat bütçeyi öngörülebilir kılar; piyasa düşerse avantajı kaçırırsınız. Endeksli fiyat piyasayı izler; düşüşten yararlanırsınız ama yükselişte risk sizdedir. Hibrit teklifler bu riski bölüştürür. Hangisinin uygun olduğu, tüketiminizin ne kadar öngörülebilir olduğuna ve fiyat riskini ne ölçüde taşımak istediğinize bağlıdır.

Enerji Tedariği, gelen teklifleri sizin tüketiminizle yeniden hesaplar, farklı fiyat modellerini tek bir etkin birim fiyata ve tahmini yıllık maliyete çevirir ve hesapta hangi referansın kullanıldığını açıkça yazar. Elektrik kullanıcıları için ücretsizdir.

Kaynaklar

• EPİAŞ Şeffaflık Platformu
• EPDK, Son Kaynak Tedarik Tarifesi ile ilgili bilinmesi gerekenler
• EPDK Kurul Kararı 13912, Resmî Gazete 31.10.2025, sayı 33063